तिरंगा केवळ स्वातंत्र्यदिनी फडकवायचा नाही; त्याचा सन्मानही जपायचा आहे.

१५ ऑगस्ट म्हणजे केवळ ध्वजारोहणाचा दिवस नव्हे; स्वातंत्र्याच्या बलिदानाची आणि तिरंग्याच्या सन्मानाची जाणीव जागवण्याचा दिवस

गडचिरोली::-(मुख्य संपादक) 16 ऑगस्ट 2026… देशाचा ८० वा स्वातंत्र्य दिन. देशभरात उत्साह, देशभक्तीची गाणी, ध्वजारोहण, तिरंगा रॅली आणि ‘हर घर तिरंगा’च्या माध्यमातून स्वातंत्र्याचा उत्सव साजरा केला जात आहे. मात्र, हा दिवस केवळ एक राष्ट्रीय सण म्हणून साजरा न करता या स्वातंत्र्यामागे असलेल्या असंख्य स्वातंत्र्यवीरांच्या त्यागाचा भाव ओळखून साजरा करण्याची गरज आहे.

असंख्य स्वातंत्र्यसैनिकांनी आपल्या प्राणांची आहुती दिली, तेव्हा आपल्याला स्वातंत्र्य मिळाले. स्वतंत्र भारताचा तिरंगा हे त्या स्वातंत्र्याचे प्रतीक आहे. केशरी, पांढरा आणि हिरवा रंग तसेच मध्यभागी असलेले अशोकचक्र ही केवळ रंगांची रचना नाही; त्यामागे त्याग, शांतता, समृद्धी, प्रगती आणि राष्ट्राच्या अखंड वाटचालीचा संदेश आहे.

आज मात्र प्रश्न असा आहे की, आपण तिरंगा फडकवतोय खरा; पण त्याचा सन्मान किती जपतोय?

पूर्वी वर्षातून दोन राष्ट्रीय पर्वांवर—१५ ऑगस्ट आणि २६ जानेवारीला—ध्वजारोहण होत असे. आता ‘हर घर तिरंगा’ मोहिमेमुळे तिरंगा प्रत्येक घरापर्यंत पोहोचला, ही निश्चितच अभिमानाची बाब आहे. मात्र, त्याचवेळी तिरंग्याच्या सन्मानाबाबत अधिक जागरूक होण्याची गरज निर्माण झाली आहे.

काही जण वाहनांवर तिरंगा लावतात आणि तो अनेक दिवस, कधी महिनाभरही तसाच लावून फिरताना दिसतो. ऊन, पाऊस, धूळ आणि वाऱ्यामुळे तिरंगा फाटतो, मळतो किंवा जीर्ण होतो; तरीही तो हटवला जात नाही. देशाच्या राष्ट्रध्वजाची अशी अवस्था पाहणे ही देशभक्ती नव्हे, तर तिरंग्याच्या सन्मानाबाबतची अनास्था आहे.

तिरंगा हातात घेऊन घोषणा देणे सोपे आहे; मात्र तिरंगा खाली पडू नये, त्याची विटंबना होऊ नये आणि तो खराब झाल्यानंतर योग्य पद्धतीने बाजूला केला जावा, याची काळजी घेणे ही खरी राष्ट्रभक्ती आहे.

‘हर घर तिरंगा’ ही मोहीम घराघरात देशभक्ती पोहोचवणारी ठरावी; मात्र तिरंगा केवळ बाजारातील सजावटीची वस्तू किंवा उत्सवापुरता वापरला जाणारा कागदी झेंडा ठरू नये. दुकानांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर तिरंगे विकले जातात, विविध ठिकाणी त्यांचा वापर होतो; त्यामुळे तिरंग्याच्या पवित्रतेबाबत आणि योग्य हाताळणीबाबत नागरिकांमध्ये जनजागृती होणे अत्यंत आवश्यक आहे.

स्वातंत्र्य दिनाचा उत्सव नक्की साजरा करा. तिरंगा नक्की फडकवा. देशभक्तीचा अभिमान नक्की व्यक्त करा. पण त्यासोबत एक संकल्पही करा—

“तिरंगा फक्त माझ्या हातात नको, तर माझ्या मनातही असावा; आणि त्याचा सन्मान माझ्या कृतीतून दिसला पाहिजे.”

कारण तिरंगा हा केवळ राष्ट्रध्वज नाही; तो असंख्य बलिदानांची ओळख, भारताच्या स्वाभिमानाचे प्रतीक आणि आपल्या राष्ट्राच्या मान, बाण आणि शानचा ध्वज आहे.

स्वातंत्र्याचा उत्सव मनापासून साजरा करूया; पण तिरंग्याचा सन्मान आयुष्यभर जपूया!