झाडीपट्टी नाट्यप्रयोगांच्या परवानग्यांचा प्रश्न ऐरणीवर;नाट्यप्रयोगांना परवानगी देण्याची काँग्रेस नेते महेंद्र ब्राम्हणवाडे यांची मागणी.

गडचिरोली : पूर्व विदर्भाच्या सांस्कृतिक वैभवाचे प्रतीक असलेल्या झाडीपट्टी रंगभूमीसमोर यंदा नाट्यप्रयोगांच्या परवानग्यांचा प्रश्न उभा ठाकला आहे. विविध कारणांमुळे नाट्यप्रयोगांना परवानगी नाकारली जात असल्याने कलाकार, नाट्यसंस्था आणि नाट्यव्यवसायाशी निगडित असलेल्या हजारो लोकांच्या रोजगारावर गदा येण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. त्यामुळे प्रशासनाने परवानगी प्रक्रियेतील अडथळे दूर करून नाट्यप्रयोगांना रीतसर परवानगी द्यावी, अशी मागणी काँग्रेस नेते महेंद्र ब्राह्मणवाडे यांनी केली आहे.

गडचिरोली, चंद्रपूरसह पूर्व विदर्भातील सहा जिल्ह्यांमध्ये झाडीपट्टी रंगभूमीची समृद्ध परंपरा आहे. ग्रामीण भागातील प्रेक्षकांच्या मनोरंजनासोबतच सामाजिक, शैक्षणिक आणि कौटुंबिक विषयांवर प्रभावी भाष्य करणारे नाट्यप्रयोग या रंगभूमीच्या माध्यमातून सादर केले जातात. अनेक नवोदित आणि प्रतिभावान कलाकारांना आपली कला सादर करण्याची संधी मिळवून देणारे हे व्यासपीठ आज हजारो कुटुंबांच्या उदरनिर्वाहाचे साधन बनले आहे.

शंभर कोटींच्या उलाढालीचा व्यवसाय अडचणीत

झाडीपट्टी नाट्यव्यवसायातून दरवर्षी शंभर कोटी रुपयांहून अधिक आर्थिक उलाढाल होत असल्याचे सांगितले जाते. या व्यवसायात केवळ अभिनेते आणि अभिनेत्रीच नव्हे, तर लेखक, दिग्दर्शक, संगीतकार, वादक, मंडप व सजावट व्यावसायिक, वाहनचालक तसेच विविध तांत्रिक कामे करणाऱ्या व्यक्तींचाही सहभाग असतो. नाट्यप्रयोगांमुळे स्थानिक बाजारपेठेतील लहान व्यावसायिकांनाही आर्थिक लाभ मिळतो.

मात्र, नाट्यप्रयोगांच्या परवानग्या रखडल्यास किंवा नाकारल्या गेल्यास या संपूर्ण साखळीवर परिणाम होतो. विशेषतः ग्रामीण भागातील अनेक कलाकार आणि तंत्रज्ञ नाट्यप्रयोगांतून मिळणाऱ्या उत्पन्नावर वर्षभर अवलंबून असतात. त्यामुळे परवानग्यांअभावी केवळ सांस्कृतिक कार्यक्रमांवरच मर्यादा येत नाहीत, तर अनेकांच्या कुटुंबांच्या आर्थिक स्थैर्याचाही प्रश्न निर्माण होतो.

सांस्कृतिक परंपरा जपण्याची जबाबदारी प्रशासनाची

झाडीपट्टी रंगभूमी ही पूर्व विदर्भाची स्वतंत्र सांस्कृतिक ओळख आहे. या रंगभूमीने अनेक कलाकार घडविले असून ग्रामीण भागातील जनतेला मनोरंजनासोबतच सामाजिक प्रबोधनाची संधी उपलब्ध करून दिली आहे. त्यामुळे नाट्यप्रयोगांच्या आयोजनासंदर्भातील नियमांचे पालन करून परवानगी प्रक्रिया सुलभ करणे आवश्यक आहे.

प्रशासनाने या प्रश्नाकडे केवळ प्रशासकीय परवानगीचा विषय म्हणून न पाहता, त्यामागील सांस्कृतिक वारसा आणि हजारो लोकांच्या उपजीविकेचा विचार करावा. नाट्यसंस्थांना आवश्यक परवानग्या वेळेत देऊन झाडीपट्टी रंगभूमीचे प्रयोग सुरळीत सुरू राहतील, यासाठी सकारात्मक भूमिका घ्यावी, असे आवाहन महेंद्र ब्राह्मणवाडे यांनी केले आहे.